مصطفى النوراني الاردبيلي
386
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مشخصات : گياهى است چند ساله علفى داراى ساقه زير زمينى با ريشه ضخيم مفصل دار و گرهدار كه ريشكها به آن اتصال دارند و خوشبو مىباشد . تركيبات شيميايى : در ساقه زيرزمينى اين گياه گلوكوزيدى به نام آكورين و يك آلكالوئيد و مقدارى اسانس به رنگ زرد و معطّر وجود دارد . در اسانس روغنى معطّر آن موا كالامن ، كالامنول ، كالامئون و آسارون يافت مىشود . خواص - كاربرد : ساقه زيرزمينى اين گياه دارويى است و محرّك ، مقوّى معده ، تونيك ، بادشكن ، معطّر و تلخ . معروف است كه اين دارو خاصيت جلوگيرى كننده يا آرام كننده آريتمى قلب دارد و شبيه داروى كىنيدين ضد تشنّج است . « 1 » عود غرقى در قرابادين كبير در مورد عود آمده است كه درخت عود بسيار عظيم الجثه و شاخههاى آن بيشتر كج و معوج است . چوب درختان سالخورده كه پس از قطع ، سالها بمانند خوشبو مىشوند . به همين علّت براى اينكه چوب عود زودتر معطّر شود ، درختهاى كهن را مىاندازند و پس از آن تنه درخت را در زمين نمناك دفن مىكنند كه زودتر شروع به پوسيدگى نمايد و پس از مدتى كه آن را خارج مىسازند ، قسمت وسط تنه درخت داراى روغن فراوان شده و سنگين مىشود و رنگ آن تيره مايل به سياه و در حقيقت بهترين قسمت آن است . وزن مخصوص اين قسمت از تنه از آب بيشتر است و اگر در آب بيندازند غرق مىشود . اصطلاحا اين نوع عود را « عود غرقى » نامند و قسمت ديگر از چوب كه هنوز كمى خام است ، نيم غرقى گويند . « 1 »
--> ( 1 ) - همان ، ص 341 . ( 1 ) - همان ، ج 4 ، ص 44 .